Στέργιος Τσιορμπατζής: Μια ήπια προσέγγιση της οργονοθεραπείας

Από τον Wilhelm Reich στην Eva Reich: Gentle Bio-Energetics

 

gbe

 

Τί γνωρίζετε για τον Wilhelm Reich; Μια στιγμή... κάτι σας λέει το όνομα... δεν είναι ένας τύπος που είχε γράψει ένα βιβλίο... πώς το λένε... το Άκου Ανθρωπάκο;

 

Πράγματι, το Άκου Ανθρωπάκο είναι ίσως το πιο γνωστό βιβλίο που έχει γράψει ο Wilhelm Reich. Υπάρχουν όμως πολύ περισσότερα που θα άξιζε να γνωρίζετε για αυτόν, μιας και οι έρευνες και η καινοτόμα σκέψη του, ίσως έχει επηρεάσει ήδη πτυχές της ζωής σας. Ο Wilhelm Reich υπήρξε σε όλη του τη ζωή ένας ακούραστος ερευνητής, γιατρός και φυσικός επιστήμονας που στην εποχή του κυνηγήθηκε από όλες τις εξουσίες και είδε το έργο του να καταδιώκεται από τους Ναζί, τα Κομμουνιστικά κόμματα, τις ΗΠΑ και το Ψυχαναλυτικό κίνημα. Σήμερα, αν και το όνομά του σπάνια αναφέρεται, θα έπρεπε να αισθάνεται σχετικά δικαιωμένος, αφού αν και η θεραπευτική του μέθοδος, η οργονοθεραπεία, δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, μια τεράστια ποικιλία θεραπευτικών μεθόδων έχει στηριχτεί στη δική του σύνδεση του ψυχικού κόσμου με το φυσικό σώμα και η έννοια του ψυχοσωματικού είναι πλέον ευρύτατα διαδεδομένη.

 


Η κόρη του Wilhelm Reich, η Eva, υπήρξε για πολλά χρόνια βοηθός του πατέρα της, μέχρι και τον θάνατό του το 1957. Χρησιμοποίησε την εμπειρία της στην οργονοθεραπεία κατά τη διάρκεια της εξάσκησης των ιατρικών της καθηκόντων και μετά τη γέννηση της κόρης της, το 1960, αφιέρωσε τον εαυτό της στη πρόληψη της θωράκισης στα βρέφη. Δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στον ευγενικό και ήπιο τρόπο με τον οποίο ο πατέρας της εφάρμοζε την οργονοθεραπεία στα μωρά και τα παιδιά, η ίδια ονόμασε Gentle Bio-Energetics το σύνολο των μεθόδων που, κατά τη διάρκεια των χρόνων, ανέπτυξε και χρησιμοποίησε για να εφαρμόσει σε ανθρώπους κάθε ηλικίας την ήπια και ευγενική προσέγγισή της για την οργονοθεραπεία.

 

Η Eva Reich τριγύριζε τον κόσμο για πολλά χρόνια προσφέροντας την μέθοδό της όπου χρειάζονταν και διδάσκοντάς την. Μετά το θάνατο της, το 2008, το Gentle Bio-Energetics Institute και ένας μαθητής της ο ποιο συνεργάστηκε στενά μαζί της στη συγγραφή βιβλίων σχετικά με τη μέθοδο, ο Richard Overly, συνεχίζουν το έργο της, διδάσκοντας τη θεωρία και τα εργαλεία της μεθόδου στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες.

 

Σήμερα, λοιπόν, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το Gentle Bio-Energetics είναι ένα εκπαιδευτικό και θεραπευτικό μοντέλο σχεδιασμένο έτσι ώστε να συνδυάζει τη λεκτική και τη σωματική θεραπεία. Το Gentle (απαλό, ήπιο, ευγενικό) αφορά τον ρόλο του θεραπευτή ο οποίος είναι περιποιητικός και μη επιθετικός, τόσο στο άγγιγμα όσο και στις λεκτικές παρεμβάσεις που κάνει. Το Bio-Energetics (βιοενεργειακά) αφορά στην οργόνη, τη ζωτική ενέργεια του ατόμου, πως ρέει ελεύθερα ή είναι μπλοκαρισμένη από τη θωράκιση ως αποτέλεσμα τραυματικών εμπειριών της ζωής.

 

Ζωτική Ενέργεια - Οργόνη

 

Στον πυρήνα της ύπαρξής μας, υπάρχει η ζωτική ενέργεια, η οργόνη. Η οργόνη πάλλεται, διαστέλλεται και συστέλλεται, ένα φυσιολογικό και υγιές χαρακτηριστικό όλων των ζωντανών οργανισμών. Αντιλαμβανόμαστε τη ροή της στο σώμα μας μέσω των συναισθημάτων και των αισθήσεών μας. Η χαρά και ο θυμός είναι εμπειρίες διαστολής της ενώ η θλίψη, ο φόβος και ο πόνος είναι εμπειρίες συστολής. Η έκφραση και η αποδοχή της αγάπης, είναι επίσης πλευρές του παλμού της ενέργειάς μας. Μία ακόμη ιδιότητα της οργόνης, είναι αυτό που ο Reich ονόμασε Φόρμουλα της Ζωής, η ικανότητά της να επαναλαμβάνει διαρκώς κατά τον μεταβολισμός της μια διαδικασία τεσσάρων βημάτων: Ένταση - Φόρτιση - Εκφόρτιση - Χαλάρωση.

 

Τραύμα

 

Κατά τη διάρκεια της ζωής μας, βιώνουμε τραυματικές εμπειρίες που διαταράσσουν τη ροή της οργόνης. Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνονται: προβλήματα κατά τη σύλληψή μας, στη μήτρα ή κατά της διάρκεια της γέννας, παιδί ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, έντονες συναισθηματικές καταστάσεις των γονιών κατά τη διάρκεια της κύησης, γονείς εξαρτημένοι από το αλκοόλ ή άλλες ουσίες, δυσκολίες στη γέννα ή/και χρήση αναισθησίας, γέννα με καισαρική τομή, ομφάλιος λώρος μπλεγμένος στον λαιμό, απομάκρυνση από τη μητέρα μετά τη γέννα, σεξουαλική, φυσική ή συναισθηματική κακοποίηση, περιτομή ή κλειτοριδεκτομή, εγχειρίσεις, σοβαρές ασθένειες και τραυματισμοί, αλκοολισμός ή εξάρτηση από άλλες ουσίες, θάνατοι και άλλες θλιβερές καταστάσεις.

 

Θωράκιση

 

Αν οποιοδήποτε τραύμα βιωθεί βαριά, ένα άτομο μπορεί να δημιουργήσει θωράκιση για την προστασία του. Όταν είμαστε μικρά παιδιά, ενστικτώδικα και ασυνείδητα “αποφασίζουμε” να θωρακιστούμε ώστε να επιβιώσουμε. Ο σκοπός της θωράκισης είναι να αποτρέψει την εκ νέου βίωση των επώδυνων συναισθημάτων ή γεγονότων.

 

Η θωράκιση και το τραύμα συνδέονται – η μνήμη του τραύματος διατηρείται στο σώμα μας μέσω της θωράκισης.

 

Η προστασία μας με τη θωράκιση ήταν και είναι πολύ σημαντική και πρέπει να γίνεται σεβαστή. Το παιδί μέσα μας είναι μια ιδιοφυΐα καθώς προσπαθεί να βρει τον τρόπο για να επιβιώσουμε. Ωστόσο, η θωράκιση την οποία αναπτύξαμε μπορεί πλέον να μην είναι απαραίτητη. Στην πραγματικότητα, η θωράκιση η οποία σκεφτόμαστε πως θα έπρεπε να εμποδίζει την επανάληψη των γεγονότων, μας δομεί έτσι ώστε το βίωμα να επαναλαμβάνεται ασυνείδητα ή να μπλοκάρει άλλα βιώματα που προάγουν την υγεία και την ευημερία μας. Η θωράκιση τελικά δεν λειτουργεί μόνο για να μας προστατεύει αλλά μπλοκάρει και τη ροή της ενέργειας, των φυσικών συναισθημάτων και των αισθήσεών μας. Σαν αποτέλεσμα, επαναλαμβάνουμε πτυχές της ζωής μας που γίνονται η αιτία να παραλείπουμε αυτά που πραγματικά θέλουμε. Αποκλείουμε άλλους ανθρώπους, περιορίζοντας τις ευκαιρίες για αγάπη, στοργή και στενές σχέσεις.

 

Παραδείγματα της θωράκισης είναι οι τεντωμένοι μύες στην επιφάνεια του σώματος, η περιορισμένη αναπνοή, το χαμηλό επίπεδο οργονοτικής φόρτισης, η ακινησία, η αίσθηση αποσύνδεσης από ολόκληρο ή κομμάτια του σώματος, η δυσλειτουργία των λείων μυών όταν το τραύμα επηρεάζει ιστούς βαθιά στο σώμα και οι χαρακτηραντιστάσεις, όπως είναι οι διαρκείς επαναλήψεις πτυχών της ζωής μας.

 

Θεραπεία

 

Ο σκοπός του Gentle Bio-Energetics είναι να επαναφέρει ή να υποστηρίξει τη φυσική ροή της οργόνης:

α) χρησιμοποιώντας τεχνικές για τη πρόληψη του τραύματος

β) εφαρμόζοντας τεχνικές αμέσως μόλις το τραύμα προκύπτει ώστε να μην είναι αναγκαία η θεραπεία πολλά χρόνια αργότερα

γ) βοηθώντας τους ανθρώπους αργότερα να ανακτήσουν και να γιατρέψουν τις μνήμες του τραύματος που διατηρούνται στο σώμα, πολλές φορές για χρόνια ολόκληρα.

 

Αυτό γίνεται χρησιμοποιώντας ήπιες, μη επιθετικές τεχνικές σχεδιασμένες για να λιώσουν την θωράκιση, να ανακτήσουν μνήμες, να απελευθερώσουν μπλοκαρισμένα συναισθήματα και να κάνουν κατανοητό το πως αυτά τα παλιά βιώματα επηρεάζουν σημερινές πτυχές της ζωής.

 

Όταν χρησιμοποιείται το άγγιγμα από τον θεραπευτή, αυτό είναι απαλό, όπως το άγγιγμα μιας πεταλούδας και είναι σχεδιασμένο ώστε να λιώσει και όχι να διαλύσει την θωράκιση. Η ιδέα πίσω από αυτό είναι να μην επαναληφθεί το αυθεντικό τραύμα και να μην οδηγηθεί ο δεχόμενος τη θεραπεία σε αντίσταση, καθώς και τα δύο μπορεί να αποτρέψουν την προσέγγιση της πρωταρχικής σωματικής μνήμης. Η θεραπεία γίνεται συστηματικά και με ρυθμό ώστε ο δεχόμενος να μην αισθάνεται χωρίς προστασία ή ακινητοποιηθεί αλλά να μπορεί να ολοκληρώσει τη θεραπεία και να προχωρήσει σε θετικές αλλαγές στη ζωή του.

 

Οι δεχόμενοι ενθαρρύνονται να βιώσουν συναισθήματα ώστε να καταλάβουν το παρελθόν τους και πως αυτό επηρεάζει τη τωρινή ζωή τους. Ο θεραπευτής μαζί με τον δεχόμενο προσπαθούν να ανακαλύψουν την προέλευση της θωράκισης ώστε ο δεχόμενος να μπορέσει να θεραπεύσει την εμπειρία και να προχωρήσει ανοιχτός προς στενότερες σχέσεις.

 

Τόσο η κλινική έρευνα όσο και η εμπειρία φανερώνουν ότι πολλές μνήμες της ζωής διατηρούνται στο σώμα και ότι το κλειδί για τη θεραπεία είναι να θεραπεύσουμε τόσο την συναισθηματική όσο και την φυσική θωράκιση. Η φύση του Gentle Bio-Energetics καθιστά ικανό τον δεχόμενο να χαλαρώσει και επιτρέπει στη ζωτική ενέργεια να έρθει στην επιφάνεια, φέρνοντας στη συνείδηση ακόμη και πρωταρχικά βιώματα από τα οποία ίσως δεν υπάρχει λεκτική μνήμη.

 

Το άρθρο είναι βασισμένο στα βιβλία του Richard Overly Το Μασάζ Άγγιγμα της Πεταλούδας της Εύα Ράιχ &
Dr. Eva Reich's Gentle Bio-Energetics Theory and Tools for Everyone.

 

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε το site του Gentle Bio-Energetics